Switch Language

Jakie uczucia ma pies?

Jakie uczucia ma pies?

by Rizo Black, 11 lutego 2018

Większość z nas, psio-opiekunów uważa, że pies posiada emocje. No i dobrze – bo tak jest 😉 Pozostaje tylko pytanie: JAKIE?

Standardy, które nawet dziecko wie, to przekonanie, że jak pies merda ogonem, oznacza że jest szczęśliwy; jak go podkula, znaczy że się boi, a gdy na niego krzyczymy, bo coś zbroi, to „się wstydzi”, itp. Ale czy na pewno tak jest?

W tej dziedzinie nauka zrobiła znaczne postępy i ponad wszelką wątpliwość udowodniono, że zwierzęta są istotami czującymi, myślącymi i odczuwają emocje (prosimy, przekażcie to tym, którzy uważają inaczej!).

Badania wykazały, że psy i ludzie mają takie same struktury w mózgu, które odpowiadają za emocje. Co więcej: w różnych stanach emocjonalnych, psy wydzielają takie same hormony i podlegają takim samym zmianom chemicznym jak my.

U psów potwierdzono nawet obecność hormonu oksytocyny (hormon miłości). U ludzi wyzwala on potrzebę bliskości i silne przywiązanie (np. relacje rodzinne, partnerskie), odpowiada za uczucie miłości do innych (np. u rodzącej kobiety ten hormon gwałtownie rośnie, aby wykształciła się silna więź z noworodkiem). U psów prawdopodobnie to właśnie oksytocyna odpowiada za więź z opiekunem i w drugą stronę: hormon ten wydziela się u opiekunów w obecności własnego psa.

Emocje ludzkie i psie

Wiele podobieństw neurologicznych i chemicznych sugeruje, że psie emocje są podobne do naszych, jednak musimy zachować tu dystans, bo na razie uważa się, że ich zakres jednak jest inny.

Aby zrozumieć co czują psy musimy oprzeć się na badaniach emocji ludzkich.
Musimy pamiętać, że nie wszyscy ludzie odczuwają ten sam (możliwy dla człowieka) zakres emocji. Zakres emocji człowieka zależy od jego prawidłowego rozwoju (np. choroby psychiczne, upośledzenie), czy wieku.
Badania dowiodły, że małe dzieci mają ograniczony zakres emocji w porównaniu z człowiekiem dorosłym i wraz z wiekiem wykształcają coraz bardziej złożone emocje. 

Rozwój emocji u psów porównano do rozwoju emocji u dzieci

I właśnie tu zaczyna się analiza porównawcza:
naukowcy, na podstawie badań, testów i obserwacji, doszli do wniosku, że umysł psa jest mniej-więcej na poziomie 2-2,5 letniego dziecka. Dotyczy to zdolności umysłowych, w tym także emocji, dlatego dr Stanley Coren wykorzystał badania emocji u dzieci jako punkt odniesienia do analizy emocji psów.

Pies, tak jak małe dziecko, odczuwa emocje, ale ma ich ograniczony zakres w porównaniu z człowiekiem dorosłym (przedstawia to poniższy wykres).

Na wykresie widzimy, że pierwszą emocją, jaką odczuwa niemowlak, czy szczenię w pierwszych tygodniach życia, jest „ekscytacja / pobudzenie”. To odczucie może być zarówno pozytywne, jak i negatywne, czyli pies / dziecko odczuwa ogólny stan „zadowolenia” lub „niepokoju”.

W kolejnych miesiącach u niemowlaków zauważono „wstręt”, „strach” i „złość”.

„Radość” u niemowlaka pojawia się dopiero ok. 6 miesiąca życia, a od razu po niej ujawnia się uczucie „niepewności / podejrzliwości”.

Dopiero około 9-10 miesiąca życia pojawia się u dzieci „prawdziwe przywiązanie”, które możemy nazwać „miłością”. 

Source: dr Stanley Coren’s article in Psychology Today

Złożone emocje społeczne, takie jak „wstyd”, „duma”, „poczucie winy”, czy „pogarda” pojawiają się dużo później, bo niejako muszą zostać wyuczone w relacjach społecznych. I tak:

„Wstyd” czy „duma” pojawiają się dopiero w okolicach 3-go roku życia,
„poczucie winy” pół roku później,
„pogardę” dziecko jest w stanie odczuwać dopiero w okolicach 4-go roku życia.

Oczywiście podane dane dot. wieku i kolejności pojawiania się emocji dotyczą dzieci, jednak mogą być one drogowskazem do  zrozumienia emocji psów.

Musimy pamiętać, że psy rozwijają się dużo szybciej niż ludzie i w wieku 4-6 miesięcy (zależnie od rasy) mają już wykształcony cały dostępny dla nich zakres emocji (jak i opanowany język sygnałów gatunkowych).

Jednak, według naukowców, ten zakres kończy się tam, gdzie rozwój emocjonalny 2,5 letniego dziecka…

Czyli podsumowując:
pies jest zdolny do odczuwania wszystkich podstawowych emocji: radości, strachu, złości, obrzydzenia a nawet miłości.

Jednak ostatnie badania raczej wykluczają, że nasz pies jest w stanie odczuwać emocje złożone, jak poczucie winy, duma czy wstyd.

Ale osobiście śmiem twierdzić, że pies, któremu poświęca się wiele czasu i uwagi, dużo z nim pracuje, pies który nas obserwuje i jest eksponowany na różne interakcje, sytuacje i zadania, może wykształcić bardziej złożone emocje… Dlaczego? Być może się mylę, ale nieraz, po dobrze wykonanym zadaniu / aporcie / ćwiczeniu mam wrażenie, że Pan Pies jest po prostu dumny!

Co więcej, kilka razy zdarzyło się nam na spacerze przepędzić biegającego luzem psa-agresora i mina, mowa ciała Pana Psa wobec owego natręta naprawdę przypominała wspomnianą w artykule „pogardę”… Tylko jak to udowodnić…? 😛

Autor: Magda Pieczatowska-Mysiak
(zoopsycholog, instruktor szkolenia psów, kynoterapeuta)

Tekst powstał na podstawie artykułu Stanleya Corena
opublikowanego na portalu „Psychology Today”

1 Komentarz


    • Sam
      Reply Cancel Reply
    • Sierpień 9, 2018

    Nasz tzw "synek" jest całkiem okazałym w swoich rozmiarach psiakiem. Niedawno poznał moich teściów i zupełnie niechcący przewrócił swojego przysłowiowego dziadka, kiedy ten trzymał go na smyczy (tak bardzo musiał przywitać przechodzącego obok pieska). Po powrocie do domu ZAWSZE kręci się obok i szuka uwagi od każdego, a tym razem? Poszedł schować się za domek i przychodził tylko na chwilę gdy go wolałam, ogólnie mina w stylu "odwaliłem". I kto powiedział, że psu nie może być głupio? ;) Pozdrawiam bardzo!

Leave a Reply

Your email address will not be published Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

Miejsce Przyjazne Psom
designed by Link Master